SIBO (İnce Bağırsakta Aşırı Bakteri Çoğalması)

İçerik Tarihi: 02.02.2026

İnce bağırsak, sindirilen besinlerin kana karıştığı ve bağışıklık sisteminin önemli bir bölümünü barındıran karmaşık bir yapıdır. Normal koşullarda bu bölgede bakteri sayısı oldukça sınırlıdır. Mide asidi, safra, pankreas enzimleri ve bağırsakların ritmik hareketleri sayesinde bakteriler ince bağırsakta çoğalamaz.

Ancak bu doğal denge bozulduğunda, ince bağırsakta normalde bulunmaması gereken miktarda bakteri yerleşmeye başlar. SIBO, bu bakteriyel artışın sindirim sistemini ve tüm vücudu etkileyen klinik sonuçlara yol açtığı durumu tanımlar.

SIBO Ne Yapar?

Aşırı çoğalan bakteriler, henüz emilmeden besinleri fermente eder. Bunun sonucunda: - Yoğun gaz üretimi - Karın içi basınç artışı - Emilim bozuklukları - Bağırsak mukozasında hasar gelişebilir. Özellikle karbonhidrat ağırlıklı beslenme, bu bakterilerin daha hızlı çoğalmasına neden olur ve şikâyetleri belirginleştirir.

SIBO Belirtileri Nelerdir?

SIBO çoğu zaman net bir tablo çizmez ve farklı sistemleri etkileyebilir:

Sürekli veya yemek sonrası artan şişkinlik
Gaz ve karın ağrısı
İshal, kabızlık veya ikisinin dönüşümlü olması
Bulantı, erken doyma hissi
Açıklanamayan kilo kaybı
Halsizlik, konsantrasyon güçlüğü
Akne, egzama gibi cilt sorunları
Eklem ağrıları ve ruhsal dalgalanmalar

sibo-belirtileri-nelerdir

SIBO Neden Gözden Kaçar?

SIBO belirtileri sıklıkla İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) ile karıştırılır. Oysa yapılan çalışmalar, IBS tanısı alan hastaların önemli bir bölümünde altta yatan nedenin SIBO olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle uzun süredir geçmeyen şişkinlik ve gaz şikâyetlerinde ayırıcı tanı büyük önem taşır.

SIBO Neden Ortaya Çıkar?

SIBO tek bir nedene bağlı değildir. En sık karşılaşılan risk faktörleri şunlardır:

Mide asidi üretiminin azalması
İnce bağırsak hareketlerinin yavaşlaması
Diyabet ve tiroid hastalıkları
Çölyak hastalığı
Uzun süreli antibiyotik veya mide koruyucu kullanımı
İleri yaş
Alkol tüketimi

SIBO Nasıl Teşhis Edilir?

Nefes Testi

Günümüzde SIBO tanısında en yaygın kullanılan yöntem nefes testidir. Test sırasında hasta glukoz veya laktuloz içerir; ardından belirli aralıklarla nefes örnekleri alınır. İnce bağırsaktaki bakterilerin ürettiği hidrojen ve metan gazları ölçülür. Belirlenen süre içinde gaz düzeylerinde anlamlı yükselme saptanması SIBO lehine değerlendirilir. Test non-invaziftir, güvenlidir ve klinik pratikte tercih edilir.

Jejunal Aspirasyon

Endoskopi ile ince bağırsaktan örnek alınarak bakteri sayımı yapılabilir. Ancak invaziv olması ve pratikte zor uygulanması nedeniyle rutin kullanımda yer almaz.

sibo-tedavi-edilmezse-ne-olur

SIBO Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen SIBO zamanla yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmaz:

B12 ve demir eksikliği
Yağda eriyen vitaminlerde (A, D, E, K) emilim bozukluğu
Anemi ve kemik yoğunluğunda azalma
Protein ve yağ malabsorbsiyonu
Bağırsak bariyerinde bozulma

Bu durum, genel sağlığı ve yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyebilir.

SIBO Tedavisi Nasıl Ele Alınır?

SIBO tedavisinde amaç yalnızca bakterileri azaltmak değil, bu duruma zemin hazırlayan faktörleri de düzeltmektir. Bu nedenle tedavi kişiye özel ve çok yönlü planlanır:

Uygun antibakteriyel tedavi
Bağırsak motilitesini destekleyici yaklaşımlar
Beslenme düzeninin yeniden yapılandırılması
Gerekli vitamin ve mineral destekleri

SIBO’da Beslenmenin Önemi

SIBO yönetiminde beslenme temel taşlardan biridir. Fermente olabilen karbonhidratların azaltılmasıyla bakteriyel aktivite baskılanabilir. Bu amaçla sıklıkla düşük FODMAP yaklaşımı tercih edilir. Amaç, bağırsakları yormayan; emilimi kolay, inflamasyonu azaltan bir beslenme düzeni oluşturmaktır.

SIBO Tekrarlar mı?

SIBO tekrarlama eğilimi olan bir durumdur. Bu nedenle tedavi sonrasında da belirtilerin izlenmesi, beslenme düzeninin korunması ve altta yatan risk faktörlerinin kontrol altına alınması önemlidir. Geçmeyen şişkinlik, gaz ve sindirim sorunları her zaman kilo ya da stres kaynaklı olmayabilir. Doğru tanı, doğru tedavinin ilk adımıdır.