Adolesanlarda Jinekolojik Sorunlar
Adolesan çocukluktan ergenlik dönemine geçiş sürecidir.Dünya sağlık örgütü adolesan döneminin 10 yaştan başlayıp 20 yaşına kadar devam ettiğ...
Özet
Gonore, 18–45 yaş arası cinsel aktif bireylerde sık görülen, çoğu zaman belirti vermeden seyreden bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur. Tedavi edilmezse rahim ve tüplerde inflamasyona yol açarak yapışıklık ve tıkanıklık oluşturabilir ve %10–20 oranında infertiliteye neden olabilir. Korunmasız ilişki ve çoklu partner önemli risk faktörleridir. Gebelerde doğum sırasında bebeğe bulaşabilir ve yenidoğanda göz enfeksiyonuna yol açabilir. Tanı kültür veya PCR ile konur. Tedavide antibiyotik kullanılır ve partnerin de tedavi edilmesi gerekir. Korunmada tek eşlilik ve prezervatif kullanımı önemlidir. Erken tanı komplikasyonları önler.
Karşılaştırma Tablosu
| Seçenek | Özellikler | Fiyatlandırma | Artılar | Eksiler |
|---|---|---|---|---|
| Erken Tanı ve Tedavi Edilen Gonore | Akıntı kültürü ile tanı konulan, uygun antibiyotik tedavisi başlanan ve partnerin de birlikte değerlendirildiği enfeksiyon sürecidir. Vajinal akıntı, idrar yaparken yanma, kasık ağrısı, ara kanama veya riskli temas sonrası şüpheyle araştırılır. | Muayene, kültür testi, ek cinsel yolla bulaşan hastalık taramaları, antibiyotik tedavisi ve partner değerlendirmesine göre değişebilir. | Enfeksiyonun ilerlemesi önlenebilir, tüpler ve rahim üzerinde kalıcı hasar riski azaltılabilir, bulaş zinciri kontrol altına alınabilir. | Tedavi sürecinde cinsel ilişkiye ara verilmesi gerekir. Sadece hastanın değil partnerin de tedavi edilmemesi tekrar bulaşa yol açabilir. |
| Tedavi Edilmeyen Gonore | Belirti vermeden ilerleyebilen veya şikayetler olmasına rağmen müdahale edilmeyen enfeksiyon tablosudur. Rahim, tüpler, idrar yolları ve bazı durumlarda tüm vücut etkilenebilir. | Gelişen komplikasyonlara, ileri testlere, ek tedavilere, hastane ihtiyacına ve uzun takip sürecine göre daha fazla değişkenlik gösterebilir. | Kısa vadede belirti az olabilir ya da kişi enfeksiyonu fark etmeyebilir. | Tüplerde yapışıklık ve tıkanıklık, infertilite, sistemik enfeksiyon, gebelikte bebeğe bulaş ve yenidoğanda ciddi sorunlar gibi önemli riskler oluşturabilir. |
İçerik Başlıkları
En sık görülme yaşı 18-45 olup cinsel aktif kadınların hastalığıdır. Yaygın bir enfeksiyon olup hem dünyada hem de ülkemizde oldukça sık görülür. Çoğunlukla bulgu vermeyen bu enfeksiyon tedavi edilmediği durumda, uterus ve tüplerde yapışıklık, tüplerde tıkanıklıkğa yol açabilir.Bu durum gonokok enfeksiyonunun %10-20 sinde görülür ve infertilite yani kısırlığa yol açabilir.
Ciddi bir halk sağlığı problemi olup, özellikle genç kadın ve erkeklerde sık olarak rastlanır. Bel soğukluğu etkeni gonore %2,3 sıklığında olup risk grubunda olan çoklu partnerli kadınlarda sıklık %7 dir.
Bel Soğukluğu Risk Grubunda Olan Bireyler
- korunmasız ilişki, partnerde taşıyıcı hastalık
- çoklu partneri olan veya partnerinin çoklu cinsel ilişkisi olan kadınlar
- cinsel yolla bulaşan hastalık taşıyan anne: Gebeler bel soğukluğu yani gonore bakterisini genellikle bulgu vermeden taşır. Bu nedenle doğuma kadar tespit edilmeyebilir. Ve doğumda yeni doğana geçebilir. Doğumda özellikle yeni doğanın göz bakımı önemli olup gonoreye karşı uygulanan göz damlaları etkilidir.
Bulaşma yolu korunmasız ilişki, vaginal doğum sırasında anneden bebeğe geçiş olabilir. Gonore hem vajına, hem idrar yolunu, hemde rahim ağzını etkileyebilir. Yoğun vajinal akıntıya bazen kanamada eşlik edebilir. Rahim ağzının muayenesi sırasında kanamalı ve kızarık olduğu gözlenir. Enfeksiyon bazen kan yolu ile vücudun diğer organlarınıda yayılır ve tüm sistemi etkileyen sistemik enfeksiyonlara yol aça. Sistemik enfeksiyonlar etkisi ile ateş, deri döküntüsü, makattan kanama, ve eklem ağrılarıda görülebilir.
Tanı genellikle akıntı kültürü alınarak tespit edilir. Kadınlardan alınan örnekler yaklaşık %80 oranında tanı koyabilir. Mutlaka akıntıdan alınan örnekle kültür yapılarak etken bakteri tespit edilmelidir. Genellikle kültür 48 saat içinde sonuç verir.
Eşi ile beraber tedavi edilmesi gerekir. Tedavi uygun antibiyotiğin kullanılmasıdır. Genellikle bel soğukluğu mevcut olan kadınlar diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkları da taşıma ihtimali yüksek olup tedavi düzenlenirken tüm bu etkenlere yönelik olmalıdır.
Korunma tek eşlilik ile olur. Şüpheli ilişkilerde mutlaka prezervatif kullanılmalıdır. Özellikle ilişki sonrası başlayan akıntı, idrar yaparken yanma, ateş, kasık ağrısı, ara kanama durumunda cinsel yolla bulaşan hastalık şüphesi ile hekimine başvurmalı, gerekli kültür örnekleri alınmasının ardından tedaviye başlanılmalıdır. Bu zaman diliminde ilişki kesinlikle yasaktır.Enfeksiyon durumunda partnerde tedavi edilmelidir.
Temel Çıkarımlar
- Gonore, 18–45 yaş arası cinsel aktif bireylerde sık görülen, çoğu zaman belirti vermeden seyreden bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur.
- Tedavi edilmezse rahim ve tüplerde inflamasyona yol açarak yapışıklık ve tıkanıklık oluşturabilir ve %10–20 oranında infertiliteye neden olabilir.
- Bel Soğukluğu (Gonore) kişiye özel değerlendirme gerektirir; belirtiler ve öykü birlikte ele alınmalıdır.
- Tanı ve takip sürecinde düzenli hekim kontrolü, gereksiz gecikmeleri ve riskleri azaltır.
- Tedavi planı; yaşam tarzı, medikal seçenekler ve gerektiğinde ileri yaklaşımların dengeli kombinasyonuyla belirlenir.
Kadın Hastalıkları Ve Doğum Uzmanı
Op. Dr. Aslı Alay
Vajinismus • Kürtaj • Fonksiyonel Tıp • Menopoz • Genital Estetik • Longevity
